Japanse whisky
Een Japanner leerde het vak in Schotland en nam het mee naar huis. Honderd jaar later is Japanse whisky wereldwijd gewild en navenant schaars. Wat het is, welke soorten er zijn, hoe je het drinkt en welk glas erbij hoort.
De bekendste merken Japanse whisky
Twee huizen die het beeld bepalen: de distilleerderij van de grondlegger en de blend die Japanse whisky wereldwijd op de kaart zette.
Nikka
Het huis van Masataka Taketsuru, met Yoichi aan de kust van Hokkaido en Miyagikyo tussen de bergen bij Sendai. Van de krachtige From The Barrel tot de fruitige Coffey Grain.
Over Nikka →Hibiki
De blend van Suntory in de fles met 24 vlakken, gemaakt van tientallen malt- en graanwhisky's en deels gerijpt op mizunara. Honing, sinaasappelschil en Japans eiken.
Over Hibiki →Op onze whiskypagina staan alle stijlen naast elkaar, van Schotse malt tot Amerikaanse bourbon.
Elke Japanse whisky op een rij, per merk
2 merken en 5 smaken, elk met een eigen pagina over smaak, cocktails en het juiste glas.
De Schotse werkwijze, in Japanse handen
Japanse whisky is geen eigen uitvinding maar een overname. Masataka Taketsuru vertrok in 1918 naar Schotland, leerde het vak in distilleerderijen daar en kwam terug met een notitieboek vol aantekeningen; hij bouwde in 1923 mee aan Yamazaki, de eerste whiskydistilleerderij van Japan, en richtte in 1934 zijn eigen bedrijf Nikka op. De methode is sindsdien Schots gebleven: gemoute gerst, twee keer stoken in koperen ketels en rijpen op eikenhouten vaten. Wat er anders aan is, zit in de uitvoering, niet in het recept.
Het grootste verschil met Schotland is organisatorisch. Schotse huizen ruilen onderling whisky voor hun blends; Japanse huizen doen dat nauwelijks, dus moet elk huis alle smaken zelf maken. Dat verklaart waarom één bedrijf distilleerderijen met tegengestelde karakters heeft, met verschillende ketelvormen, gistsoorten en vaten. Daar komt een eigen signatuur bij: de Coffey still die Nikka nog gebruikt voor zijn graanwhisky, en mizunara, het Japanse eiken dat een toets van sandelhout en wierook geeft.
In het kort
Vier categorieën, van blend tot single malt
In Japan is de blend de norm en de single malt de uitzondering. Het verschil zit in het graan, het aantal distilleerderijen en de vorm van de ketel.
Blended whisky
Een mengsel van malt- en graanwhisky, vaak uit tientallen verschillende vaten van hetzelfde huis. Zacht en evenwichtig; blenden is in Japan het ambacht waar het om draait.
Single malt
Honderd procent gemoute gerst uit één distilleerderij, gestookt in koperen pot stills. Uitgesprokener dan een blend, en het duidelijkst herkenbaar per huis.
Grain whisky
Gestookt in een kolomketel in plaats van een pot still. Nikka gebruikt daarvoor nog een negentiende-eeuwse Coffey still, wat een zoete, romige en fruitige whisky oplevert.
Pure malt
Alleen malt whisky, maar uit meer dan één distilleerderij, dus geen single malt. In Japan heet dat pure malt; elders staat er blended malt op het etiket.
Flessen met een leeftijdsaanduiding zijn schaars geworden: de vraag groeide sneller dan de vaten konden rijpen, en huizen schrapten uitgaven met een getal op het etiket.
Fruit, honing en een subtiele houttoon
Fruit & honing
Rijp en tropisch fruit, bloemenhoning en vanille, vaak met een lichte toets van sandelhout uit mizunara-vaten. Zelden zwaar; Japanse whisky opent eerder fijn dan groot.
Zacht en precies
Rond en zijdezacht, met honing, cacao en gedroogd fruit. Een single malt uit een kustdistilleerderij zet daar een lichte rook en een zilte toon tegenover.
Lang en schoon
Een lange maar nette afdronk met eiken, een licht bittertje en soms wierook. Precisie is hier belangrijker dan kracht.
Gemiddeld smaakprofiel van een Japanse blend. Een single malt uit Yoichi scoort hoger op rokerig en kracht; Nikka From The Barrel zit met 51,4% op kracht 5, een Coffey Grain juist hoger op zoet en fruitig.
Drie manieren om Japanse whisky te drinken
In Japan is whisky vooral iets bij het eten, en dat merk je aan de serveerwijzen: verdund, ijskoud en licht. Puur kan uiteraard ook.
Als Japanse highball
40 ml whisky in een longdrinkglas vol ijs, aangevuld met 120 ml ijskoud bruiswater. Roer één keer van onder naar boven zodat de bubbels blijven zitten en garneer met een reepje citroenschil. De gewoonste manier om whisky te drinken in Japan.
Highball recept →Puur met een druppel water
4 cl in een tulpvormig proefglas en een paar druppels water erbij. Bij een fles van boven de 50% maakt dat het meeste verschil: de alcohol wordt zachter en het fruit en de honing komen los. Ruik eerst, drink daarna.
Glas: proefglas →Als mizuwari
Eén deel whisky op twee tot drie delen koud water, over veel ijs in een tumbler, en dan rustig roeren. Zo verdund blijft de smaak verrassend overeind en drinkt de whisky prettig weg bij een maaltijd.
Glas: tumbler →Cocktails met Japanse whisky
Een goede Japanse whisky verdwijnt snel in een stevige cocktail. Deze vier laten het fruit en de honing juist uitkomen.
Japanse Highball
Whisky met ijskoud bruiswater in een hoog glas vol ijs. In Japan de standaard.
Old Fashioned
Whisky, suiker, bitters en een groot ijsblok. Met een Japanse whisky eleganter dan met bourbon.
Whisky Sour
Whisky, citroen, suiker en eiwit. De honingtoon maakt de sour ronder.
Manhattan
Whisky, rode vermout en bitters. Met een Japanse malt zachter en fruitiger.Het juiste glas voor Japanse whisky
Een tulpvormig glas bundelt de aroma's bij het puur proeven, een hoog glas is onmisbaar voor de highball en een tumbler doet het werk voor mizuwari. Dit zijn de glazen die we zelf aanraden.
Alles wat je nog wilde weten over Japanse whisky
Staat je vraag er niet bij? Bekijk onze cocktailrecepten of neem contact op.
Naar de cocktailrecepten →