Verres à liqueur

De inhoud volgt de drank. Voor stevige, zoete likeuren zoals amaretto, Grand Marnier of een huisgemaakte notenlikeur is 6 tot 8 cl ruim voldoende, want je schenkt er hooguit een derde van vol. Limoncello die ijskoud uit de vriezer komt vraagt om hetzelfde formaat, liefst met een dikke bodem die de kou vasthoudt. Bij port en sherry ga je een maat omhoog naar 10 tot 12 cl, omdat die versterkte wijnen een groter schenkvolume hebben en meer lucht nodig hebben om open te komen.

De vorm bepaalt hoeveel je ruikt. Een tulpvormig glaasje dat naar boven toe iets smaller wordt, zoals het grappamodel van 8,1 cl, concentreert de damp; een recht cordinalglas van 8 cl doet dat niet en laat de alcohol sneller vervliegen, wat prettig is bij likeuren die scherp ruiken. Wil je één glas dat alles kan, kies dan een kleine kelk van 12 tot 17 cl op steel. Daarin gaat port net zo goed als rum, en je hand warmt de drank niet op.

Temperatuur is de belangrijkste knop waar je aan kunt draaien. Limoncello hoort rechtstreeks uit de vriezer te komen, in een glaasje dat je een kwartier vooraf mee koelt. Amaretto en Baileys serveer je op kamertemperatuur of met één ijsblokje. Cognac, oude rum en donkere kruidenlikeuren wil je juist iets warmer dan de kamer, dus die schenk je in een glas dat je even in je hand houdt.

Schenk niet meer dan een derde van het glas vol. Dat voelt zuinig, maar in de resterende ruimte verzamelt zich de geur, en zonder die ruimte proef je vooral alcohol. Als afsluiting van een maaltijd volgt de likeur op de koffie, niet andersom. Bij een Baileys cocktail of iets uit de reeks limoncello cocktails gaat het glas een maat omhoog, want daar komt ijs of room bij en dan heb je die 17 tot 23 cl echt nodig.

Het meeste glaswerk hier is kristalglas zonder lood: kalium en zink vervangen het loodoxide van vroeger, waardoor het glas even helder blijft breken in het licht maar geen zware metalen aan de drank afgeeft. Dat is niet alleen een gezondheidskwestie. Loodvrij kristal is ook harder, en dat merk je aan randen die minder snel schilferen als glaasjes in de kast tegen elkaar tikken.

Kleine glazen breken vaker dan grote, simpelweg omdat er meer van in dezelfde ruimte staan. Zet ze in de vaatwasser rechtop en met ruimte ertussen, en gebruik een kort glazenprogramma op maximaal vijftig graden. Suikerhoudende likeuren laten een plakkerige film achter die bij lage temperatuur niet oplost, dus spoel een glas na limoncello of Baileys eerst even om met warm water. Poets na met een pluisvrije doek, want juist bij zulke kleine glazen valt elke streep op.

Zoek je iets waar je een borrel of jenever in schenkt in plaats van likeur, dan zijn de borrelglazen de juiste hoek. Voor drie specifieke dranken staat apart glaswerk klaar: de limoncello glazen met dikke bodem, de smalle grappaglazen en de wat ruimere sherryglazen. Schenk je thuis regelmatig op maat, bijvoorbeeld omdat je zelf likeur zet, dan zijn de jiggers bij de bar tools handiger dan een maatbeker, omdat je daarmee twee en vier centiliter zonder nadenken afmeet en niet steeds hoeft af te spoelen.