Zo schenk je
een madeira in
Zet de fles een halfuur in de koelkast, zodat de wijn op 12 tot 16 graden komt. Houd de droge Sercial en Verdelho aan de koele kant van dat bereik en de zoete Bual en Malmsey aan de warme kant. IJskoud werkt tegen je, want kou dekt de noten- en karameltonen af.
Haal de capsule weg en trek de kurk. Veel flessen madeira hebben een stop in plaats van een lange kurk, zodat je ze na het schenken weer dicht kunt doen. Zit er wel een lange kurk in, bewaar die dan, want de fles gaat na openen nog weken tot maanden mee.
Een karaf is bij madeira bijna nooit nodig: de wijn heeft zijn oxidatie al gehad en verandert in het glas weinig meer. Alleen bij een heel oude frasqueira kan er wat depot op de bodem liggen; giet die dan rustig over en stop zodra je de troebele laag ziet komen.
Schenk 6 tot 8 cl in een klein glas op voet, ongeveer tot de helft. Dat houdt de portie bescheiden en laat ruimte over waarin de geur zich verzamelt. Doe de fles daarna dicht en zet hem rechtop op een koele, donkere plek; morgen en volgende maand schenkt hij nog hetzelfde.
Wat vond je van deze uitleg?
Één klik op een ster is genoeg. Wil je er iets bij kwijt, dan lezen we dat eerst mee voordat het hier komt te staan.
Bewaar deze pagina
Stuur deze pagina naar je eigen mail, dan heb je de uitleg bij de hand op het moment dat je gaat schenken. Je krijgt er een kortingscode van € 5 vanaf € 50 bij, voor de glazen die erbij horen.
Het verhaal
Madeira ligt als eiland midden in de Atlantische Oceaan, op de route van schepen naar Oost en West. De wijn die mee aan boord ging kwam door de warmte in het ruim anders terug dan hij vertrok: niet bedorven, maar ronder en beter houdbaar. Dat effect is daarna in de kelders nagebootst. Voor de eenvoudige wijnen gaat dat met estufagem, waarbij de wijn in verwarmde tanks tot rond de vijftig graden wordt gebracht en daar maanden blijft. De betere wijnen volgen de canteiro-weg: vaten op zolder, waar de zon het langzaam doet, jaren achter elkaar. Hoe langzamer de warmte werkt, hoe fijner het resultaat.
Het juiste glas
Madeira schenk je klein, want er zit meer alcohol in dan in gewone wijn en de smaak is geconcentreerd. Een kelk op voet van rond de 14 cl is daarvoor de juiste vorm: je schenkt een bodem en houdt ruimte over waarin de tonen van noten, karamel en gedroogd fruit zich verzamelen. Een aparte groep madeiraglazen bestaat in onze catalogus niet; het model dat je zoekt staat bij de portglazen en de likeurglazen. Van de twee hieronder noemt de productbeschrijving van het eerste glas sherry, port en dessertwijn, en die van het tweede madeira met naam.
Royal Leerdam Carre Sherryglas 14 cl (6 stuks)
Lehmann Grand Reserve Portglas 13 cl (6 stuks)
Beide sets samen € 95,90.
Het juiste gereedschap
Voor een madeira gebruik je naast het glas bijna niets: een nootmuskaatrasp gebruik je voor de madeirasaus in de keuken, en met cocktailprikkers zet je de olijven, noten en kaas ernaast op tafel. Dit zijn de bar tools die wij zelf gebruiken; alles vind je in onze bar tools & cocktailsets.
Glazenset (onze keuze 01) + 2 bar tools samen € 70,85.
Welke wijn past hierbij?
Madeira is zelf de wijn, dus dit zijn de wijnen en dranken die ervoor of erna op tafel komen. Begin bij wijn, en kijk voor een zoet slot bij moscato en amaretto. Op elke drankpagina lees je het percentage, hoe het smaakt, welke cocktails erbij passen en welk glas je nodig hebt.
Variaties & twists
De vier klassieke druiven staan voor vier zoetegraden. Sercial is de droogste en het strakst van zuur, Verdelho zit er net boven, Bual is halfzoet en vol, en Malmsey, van de malvasiadruif, is de zoetste. Tinta Negra is de meest aangeplante druif van het eiland en vult een groot deel van de flessen die geen druifnaam op het etiket hebben. Verder kom je op dat etiket drie jaar tegen voor de eenvoudigste wijnen, vijf jaar als reserve, tien jaar en ouder voor de betere, colheita uit één oogstjaar en frasqueira, ook vintage genoemd, met een zeer lange vatrijping. Meer lezen? Bekijk alle dranken en merken.
Serveertip
Madeira komt bij 12 tot 16 graden het best uit: de droge Sercial en Verdelho aan de koele kant, de zoete Bual en Malmsey aan de warme kant. Een halfuur in de koelkast is genoeg. Schenk 6 tot 8 cl in een klein glas op voet en zet de fles daarna terug in de kast; door de oxidatie die de wijn al achter de rug heeft, blijft hij na openen maanden bruikbaar.
Goed om te weten
Waarom madeira wordt verhit
Bij gewone wijn zijn warmte en lucht de twee vijanden. Bij madeira zijn ze het recept. De wijn wordt versterkt met wijnalcohol en daarna bewust verwarmd en aan lucht blootgesteld, zodat de stoffen die anders later voor bederf zorgen nu al reageren. Voor de eenvoudige wijnen gebeurt dat met estufagem: de wijn gaat in verwarmde tanks naar rond de vijftig graden en blijft daar maanden. Voor de betere wijnen is er canteiro: vaten die jarenlang op een warme zolder staan, waar de zon het werk doet. Wat eruit komt is al geoxideerd, en daarom verandert het daarna nauwelijks meer.
De vier druiven van droog naar zoet
Sercial is de droogste en heeft het meeste zuur, met een scherpe, bijna zoute indruk. Verdelho is halfdroog en wat ronder. Bual is halfzoet, voller en donkerder van toon. Malmsey, gemaakt van de malvasiadruif, is de zoetste en de dikste van de vier. Daarnaast is er Tinta Negra, de meest aangeplante druif van het eiland; die wordt gebruikt voor veel flessen waarop geen druifnaam staat en kan van droog tot zoet worden gemaakt. Staat er een druifnaam op het etiket, dan weet je dus meteen welke kant van het zoetspectrum je krijgt.
Wat de aanduidingen op het etiket betekenen
Drie jaar is de eenvoudigste categorie en wordt doorgaans met estufagem gemaakt. Vijf jaar staat als reserve op het etiket, tien jaar is de stap waarop de canteiro-wijnen beginnen, en daarboven kom je vijftien jaar en ouder tegen. Een colheita komt uit één oogstjaar en rijpt daarna jaren op vat voordat hij op de fles gaat. Een frasqueira, ook vintage genoemd, komt ook uit één oogstjaar maar heeft een zeer lange vatrijping achter zich en is daarmee de topcategorie. Het jaartal op een colheita of frasqueira is het oogstjaar, niet het bottelingsjaar.
Hoe lang een geopende fles goed blijft
Dit is het praktische voordeel van madeira. Omdat de wijn al verhit en geoxideerd is voordat hij op de fles gaat, doet een beetje lucht in een halfvolle fles er weinig meer aan. Een geopende fles blijft daarom weken tot maanden bruikbaar, waar een gewone fles wijn na een dag of twee al duidelijk inzakt. Doe de fles goed dicht, zet hem rechtop en bewaar hem koel en donker. Daarmee is madeira een van de weinige wijnen waarvan je rustig één glas kunt schenken zonder dat de rest verloren gaat.
Madeira in de keuken
Madeira is behalve schenkwijn ook een kookwijn, en dan vooral voor sauzen. Je bakt sjalot aan, blust af met madeira, laat die inkoken en vult aan met fond; dat is in de kern een madeirasaus. Het zoet en het zuur in de wijn geven een saus diepte zonder dat je er suiker bij hoeft. Verse nootmuskaat erover hoort erbij. Voor de keuken is een eenvoudige driejarige of een vijfjarige reserve genoeg; een tienjarige of een frasqueira kook je niet weg.
Wat je ernaast eet
De droge stijlen, Sercial en Verdelho, werken voor het eten: bij soep, bij amandelen en olijven, en bij oude kaas. De zoete stijlen staan aan het eind van de maaltijd. Bual en Malmsey passen bij noten, gedroogde vijgen en abrikozen, bij karamel- en notengebak en bij pure chocolade. Blauwe kaas werkt ook, omdat het zout van de kaas tegen het zoet van de wijn ingaat. Het kleine glas houdt de portie in verhouding met het bordje ernaast.
Veelgestelde vragen
Wat is madeira?
Madeira is versterkte wijn van het Portugese eiland Madeira in de Atlantische Oceaan. Er gaat wijnalcohol bij, en daarna wordt de wijn bewust verhit en aan lucht blootgesteld: in verwarmde tanks bij de eenvoudige wijnen, of jarenlang op een warme zolder bij de betere. Daardoor smaakt hij naar noten, karamel en gedroogde vruchten, met een duidelijke zure streep erdoor.
Hoe lang blijft een geopende fles madeira goed?
Weken tot maanden. Dat komt doordat de wijn al geoxideerd is voordat hij op de fles gaat, waardoor extra lucht in een halfvolle fles weinig verandert. Doe de fles goed dicht, zet hem rechtop en bewaar hem koel en donker. Je kunt dus één glas schenken zonder dat de rest van de fles verloren gaat.
Bij welke temperatuur schenk je madeira?
Tussen 12 en 16 graden. De droge Sercial en Verdelho aan de koele kant van dat bereik, de halfzoete Bual en de zoete Malmsey aan de warme kant. Een halfuur in de koelkast is genoeg; ijskoud dekt de aroma’s af en kamertemperatuur laat de alcohol te veel opvallen.
Hoeveel alcohol zit er in madeira?
Madeira zit ruwweg tussen 17 en 22 procent, dus hoger dan gewone wijn. Dat komt doordat er tijdens of na de gisting wijnalcohol wordt toegevoegd. Het exacte percentage staat op het etiket. Vanwege dat hogere percentage is de schenkmaat klein, zo’n 6 tot 8 cl.
Ook lekker
Alles voor je bar,
op één adres
Glazen in horecakwaliteit, per set geleverd. Vandaag besteld, snel in huis.
Shop de glazen →