Zo schenk je
een aquavit in
Zet de fles minstens vier uur in de vriezer. Bij een percentage rond 40 procent bevriest de drank niet; hij wordt wel stroperig en schenkt daardoor langzaam en dik uit de hals. De kruiden komen zo ingetogener naar voren en de alcohol prikt minder in de neus.
Zet de glaasjes mee koud, in de vriezer of in de koelkast. Een klein glas van 5 of 6 cl is genoeg, want de portie blijft klein. Haal de fles pas van tafel als het eten staat; eenmaal buiten de vriezer loopt de drank snel op temperatuur en wordt de alcohol scherper.
Schenk ongeveer 3 cl per glas, dus niet tot de rand. Schenk liever vaker een klein beetje bij dan het glas in één keer vol: zo blijft wat er in de fles zit koud en wordt wat in het glas staat niet lauw. Zet de fles tussendoor terug in de vriezer of in een emmer met ijs.
Skål is het gebruik dat erbij hoort. Je heft het glas, kijkt de ander aan, zegt skål, neemt een slok en kijkt opnieuw aan voordat je het glas neerzet. Aan een gedekte tafel gebeurt dat vaak met het hele gezelschap tegelijk, en in Zweden hoort er bij het kerstdiner ook zingen bij.
Wat vond je van deze uitleg?
Één klik op een ster is genoeg. Wil je er iets bij kwijt, dan lezen we dat eerst mee voordat het hier komt te staan.
Bewaar deze pagina
Stuur deze pagina naar je eigen mail, dan heb je de uitleg bij de hand op het moment dat je gaat schenken. Je krijgt er een kortingscode van € 5 vanaf € 50 bij, voor de glazen die erbij horen.
Het verhaal
Aquavit heet naar aqua vitae, Latijn voor water des levens, de oude naam voor gedistilleerde drank. De basis is neutraal: graan of aardappel, gestookt tot een vrijwel smaakloos destillaat. Daarna komen de kruiden erbij, en dat is waar de drank zijn karakter vandaan haalt. Volgens de regels voor de naam moet de smaak overheersend van karwij, dille of allebei komen; anijs, venkel, koriander en citrusschil worden vaak als bijrol gebruikt. De drank is Scandinavisch in de brede zin: Denemarken, Noorwegen en Zweden hebben er elk hun eigen gewoonte omheen gebouwd, van kleurloos en kruidig tot goudbruin van het vat.
Het juiste glas
Aquavit gaat ijskoud in een klein glas, en klein is hier echt klein: 3 cl in een glaasje van 5 of 6 cl, zodat de portie op is voordat hij opwarmt. Een recht borrelglaasje met een zware bodem werkt goed, zoals je ze vindt bij de borrelglazen. Een klein glas op voet is het alternatief: je hand zit dan niet tegen de inhoud aan, wat bij een drank uit de vriezer scheelt. Die staan bij de likeurglazen. Een glas met de naam aquavitglas bestaat in dit aanbod niet.
Royal Leerdam Gilde Borrelglas 6 cl (6 stuks)
RCR Opera Likeurglas 6 cl Op Voet (6 stuks)
Beide sets samen € 52,90.
Het juiste gereedschap
Voor een glaasje aquavit gebruik je naast het glas alleen de vriezer: de fles gaat koud, de glaasjes gaan mee en verder is er niets nodig. De bar tools hieronder komen pas in beeld als aquavit in een cocktail gaat, waar hij door zijn kruidige kant goed in past: een jigger om af te meten en een barlepel om koud door te roeren. Dit zijn de bar tools die wij zelf gebruiken; alles vind je in onze bar tools & cocktailsets.
Glazenset (onze keuze 01) + 2 bar tools samen € 43,85.
Waar past dit bij?
Aquavit heeft nog geen eigen pagina in onze drankenlijst; de merkpagina Linie Aquavit staat er wel. Dit zijn de pagina's die er inhoudelijk het dichtst bij liggen: kruidige en heldere gedistilleerde dranken die net als aquavit koud en in een klein glas worden geschonken. Op elke drankpagina lees je het percentage, hoe het smaakt, welke cocktails erbij passen en welk glas je nodig hebt.
Variaties & twists
De drie landen gaan er anders mee om. Deense aquavit is meestal kleurloos en uitgesproken van karwij, en gaat vaak zonder vatrijping op fles. Noorse akevitt is vaak op aardappel gebaseerd en rijpt op eikenhouten vaten, waardoor hij goudbruin wordt en ronder smaakt. Zweedse aquavit zit er tussenin en gebruikt doorgaans een breder kruidenpakket, met venkel en anijs erbij; hij komt zowel helder als licht gerijpt voor. Het etiket vertelt welke kant een fles op gaat. Meer lezen? Bekijk alle dranken en merken.
Serveertip
De klassieke combinatie is haring: zure haring, haring in mosterdsaus, en in dezelfde lijn gravlax, gerookte zalm en roggebrood. Bij het kerstdiner staat de fles in Scandinavië naast de vette en zoute gerechten, waar de kruidige, ijskoude slok tegenin gaat. Schenk klein, en zet de fles tussen de rondes door terug in de vriezer.
Goed om te weten
Waar de naam vandaan komt
Aquavit komt van aqua vitae, Latijn voor water des levens. Dat was eeuwenlang de gangbare naam voor gedistilleerde drank in heel Europa, en je hoort hem terug in het Franse eau de vie en het Scandinavische akvavit of akevitt. De spelling verschilt per land: akvavit in Denemarken en Zweden, akevitt in Noorwegen, aquavit in het Engels en in het Nederlands.
Karwij of dille moet de boventoon voeren
Dat is geen stijlkwestie maar een voorwaarde om de naam te mogen voeren: de overheersende smaak moet van karwij, dille of een combinatie komen. Karwij geeft de bekende broodachtige, licht anijsachtige toon, dille een grassiger en frisser accent. Daarnaast mogen er andere kruiden in, zoals venkel, anijs, koriander, kardemom of citrusschil, maar die blijven ondergeschikt.
De Deense, Noorse en Zweedse stijl
Deense aquavit is meestal helder en uitgesproken van karwij, zonder of met weinig vatrijping. Noorse akevitt wordt vaak van aardappel gemaakt en rijpt op eikenhout, wat kleur en een rondere, zachtere smaak geeft. Zweedse aquavit gebruikt doorgaans een breder kruidenpakket, met venkel en anijs, en komt zowel helder als licht gerijpt voor. Het zijn gewoonten, geen scherpe grenzen.
Linie-aquavit, het vat dat meevaart
Linie is de Noorse variant waarbij de vaten aan boord van een schip meereizen en de evenaar, de linie, twee keer passeren voordat de drank op fles gaat. Onderweg schommelt het vat voortdurend en wisselt de temperatuur sterk, waardoor de drank anders en intensiever contact met het hout houdt dan in een stil pakhuis. Op het etiket staat welke reis de fles gemaakt heeft.
Hoeveel alcohol erin zit
De meeste flessen zitten rond 40 procent, soms iets eronder of erboven. Daarmee staat aquavit in dezelfde hoek als jenever, vodka en gin, en dus ver boven wijn. Dat hij ijskoud en stroperig uit de vriezer komt, maakt hem niet lichter: het percentage staat op het etiket.
Waarom hij niet bevriest in de vriezer
Alcohol bevriest bij een veel lagere temperatuur dan water. Bij rond 40 procent blijft de drank in een gewone huisvriezer vloeibaar; hij wordt wel merkbaar stroperig en schenkt traag. Dat is precies het effect dat je wilt, want de kou dempt de scherpte van de alcohol en laat de karwij rustiger naar voren komen.
Veelgestelde vragen
Wat is aquavit?
Een Scandinavische kruidendrank, gestookt uit graan of aardappel en op smaak gebracht met kruiden waarbij karwij, dille of allebei de boventoon moeten voeren. De naam komt van aqua vitae, water des levens. De meeste flessen zitten rond 40 procent. Je komt hem ook tegen als akvavit of akevitt.
Hoe drink je aquavit?
IJskoud uit de vriezer, ongeveer 3 cl in een klein glaasje van 5 of 6 cl, bij het eten. Bij rond 40 procent bevriest hij niet maar wordt hij stroperig. Bij het heffen hoort skål: je kijkt elkaar aan, zegt skål, neemt een slok en kijkt opnieuw aan voordat je het glas neerzet.
Wat is het verschil tussen Deense, Noorse en Zweedse aquavit?
Deense aquavit is meestal helder en sterk op karwij, met weinig of geen vatrijping. Noorse akevitt is vaak op aardappel gebaseerd en rijpt op eikenhout, waardoor hij goudbruin en ronder wordt. Zweedse aquavit gebruikt doorgaans meer kruiden, met venkel en anijs erbij, en komt helder en licht gerijpt voor.
Wat is linie-aquavit?
Noorse aquavit waarvan de vaten aan boord van een schip meereizen en twee keer de evenaar passeren voordat de drank op fles gaat. Door de constante beweging en de grote temperatuurwisselingen onderweg verandert het contact tussen drank en hout, en dat proef je terug. Op het etiket staat welke reis de fles heeft gemaakt.
Ook lekker
Alles voor je bar,
op één adres
Glazen in horecakwaliteit, per set geleverd. Vandaag besteld, snel in huis.
Shop de glazen →